مقاله‌های آموزشی

خوب بخوانید تا طعم واقعی کتاب‌ها را بچشید.

خلاصه‌ای از کتاب "چگونه کتاب بخوانیم" – قسمت اول

هدف افراد از مطالعه کتاب‌ها متفاوت است. بعضی مطالعه را روشی برای آرامش خود می‌دانند، برخی کتاب می‌خوانند تا سرگرم شوند و برخی به‌دنبال یادگیری هستند. میزان درگیری ذهنی ما با مطالب بستگی به منظور ما از خواندن آن‌ها دارد. مثلا هنگام مطالعه‌ روزنامه یا مجله یا خواندن کپشن‌های اینستاگرام، معمولا با مطالبی طرف هستیم که ممکن است به معلومات ما اضافه کنند اما درک ما را بهبود نمی‌بخشند، چون ما تلاشی ذهنی برای درک و فهم آن‌ها نمی‌کنیم و صرفا به آنچه به‌صورت بسته‌بندی شده از جانب آن‌ها ارائه می‌شود، بسنده می‌کنیم.

اولین و مهم‌ترین مهارت یک مرورنویس، قدرت مطالعه‌ی اوست. مرورنویس باید بتواند خوب بخواند و محتوای کتاب‌ها را به درستی دریافت و بعد به مخاطب منتقل کند.

درواقع می‌توان گفت خواندن، نوعی هنر است. هنری که “مارتیمر جی.آدلر” در کتاب چگونه کتاب بخوانیم به ما آموزش می‌دهد تا بتوانیم بالاترین بهره را از کتاب‌ها ببریم.

این کتاب یکی از اصلی‌ترین منابع برای مطالعه‌ی بهتر و اثربخش‌تر است و مخاطب آن کتاب‌خوان‌هایی هستند که به دنبال روشی برای مطالعه عمیق‌ و بهبود درک خود از کتاب‌ها هستند.

نویسنده معتقد است اگر خوب کتاب بخوانیم، می‌توانیم آن را خوب توضیح دهیم. گاهی فکر می‌کنیم کتابی را کاملا فهمیده‌ایم اما وقتی نتوانیم درباره آن صحبت کنیم، یعنی اصلا مفهوم اصلی کتاب را متوجه نشده‌ایم.

آدلر می‌گوید هدفی که خواننده از مطالعه دنبال می‌کند، تعیین کننده‌ی روش خواندن اوست. سرگرمی یا یادگیری و فهم یک مطلب هر یک روش خواندن خود را دارد و هر دستاوردی که خواننده از مطالعه کتاب به دست می‌آورد، بستگی به مقدار کوشش و مهارتی دارد که هنگام خواندن بکار می‌گیرد.

آدلر یادگیری را این‌گونه تعریف می‌کند:

یادگیری یعنی فهمیدن بیشتر، نه یادآوری اطلاعاتی که قبلا شبیه آن‌ها را به وضوح می‌دانستیم.

پس اگر کتاب می‌خوانیم تا چیزی یاد بگیریم، باید به سراغ کتاب‌هایی برویم که سطح‌شان از سطح فکر ما بالاتر است، چون ما از کسانی می‌توانیم یاد بگیریم که از ما بیشتر می‌دانند.

 

نویسنده در این کتاب، خواندن را در چهار مرحله توضیح می‌دهد که هر سطح پیش‌نیاز سطح بعد از خود است:

۱- خواندن ابتدایی( مقدماتی- اولیه- اساسی): این مرحله همان چیزی است که در دبستان یاد می‌گیریم، یعنی مهارت اولیه خواندن. درواقع همین که بتوانیم از روی یک متن روخوانی کنیم، در این سطح قرار داریم.

در مدارس روش‌های مختلفی برای آموزش خواندن به‌کار گرفته می‌شود. گاهی می‌بینیم که حتی یک دانشجو نیز در روخوانی با مشکلاتی مواجه است که این امر، ناشی از فن بیان یا آموزش‌های قبلی است. سیستم آموزش باید به این نکته توجه داشته باشد که اگر بخواهیم در آینده خوانند‌های خوبی داشته باشیم، باید به‌طور جدی و اصولی به آموزش خواندن ابتدایی بپردازیم.

۲- خواندن اجمالی(تندخوانی- پیش‌خوانی): منظور از خواندن اجمالی، هنر تندخوانی براساس قواعدی معین است نه برداشتی سرسری از کتاب. هدف از خواندن در این سطح، کسب اطلاعاتی کلی و اجمالی راجع‌به کتاب در مدت زمانی محدود، نهایتا یک ساعت، است.

در مرحله اجمالی ما باید به پاسخ این سوال‌ها برسیم: کتاب درباره چه موضوعی است؟ داستانی است یا غیرداستانی؟ ساختار کتاب چگونه است؟ و درنهایت به این نتیجه برسیم که آیا کتاب ارزش این را دارد که وقت بیشتری را صرف مطالعه آن کنیم یا خیر؟

بسیاری از افراد از اهمیت و ارزش خواندن اجمالی آگاه نیستند و یکباره شروع به خواندن کتاب از ابتدا تا انتها می‌کنند و می‌کوشند کتاب را در همین مرحله بفهمند که این کار، مشکل را بیشتر می‌کند.

۳- خواندن تحلیلی: هدف در خواندن تحلیلی، فهم دقیق و عمیق کتاب است. در این مرحله زمان محدود و مشخصی وجود ندارد و خواننده زمانی نامحدود در اختیار دارد تا به بهترین وجه کتاب را بخواند و محتوای آن را کاملا درک کند.

۴- خواندن تلفیقی(خواندن تطبیقی): این سطح بالاترین، پیچیده‌ترین، منظم‌ترین و پرکارترین سطح خواندن است. در این مرحله خواننده با کمک کتاب‌هایی که می‌خواند قادر است از موضوع مورد بحث، تحلیلی ارائه کند که شاید آن را در هیچ کتابی نتوان پیدا کرد و برخواسته از تفکر و تحلیل خود اوست.

 

هر یک از این چهار مرحله، دارای قواعد و نکاتی هستند که نویسنده در چهار بخش کتاب به شرح آن‌ها می‌پردازد. با کتابگرد همراه باشید تا قدم‌به‌قدم، هنر خواندن را از مارتیمر جی.آدلر یاد بگیریم.

قسمت دوم: خواندن اجمالی، هنر بهره بردن حداکثری از کتاب در حداقل زمان

قسمت سوم: کتاب‌های ارزشمند را تحلیلی بخوانید.

قسمت چهارم: با خواندن تلفیقی به مرحله خلقت برسید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا